الشيخ الجواهري
193
مجمع الرسائل ( فارسي )
خود به قبله شود هر گاه بعد از فارغ شدن از نماز تنها به مقدار خواندن يك ركعت وقت باقى باشد اعاده بر او لازم نيست ليكن احوط است ( 1 ) . ( مسأله 606 ) : مدار و قانون در اتجاه قبله صدق استقبال قبله است پس اگر بعضى از اجزاى بدن از قبله بيرون باشد در صورتى كه منافى با صدق استقبال قبله نباشد ، براى كسى كه از مسجد الحرام دور است اشكالى ندارد . ( مسأله 607 ) : براى شخصى كه از مسجد الحرام دور است ، در جهت قبله ، آنچه كه افاده علم به استقبال قبله نمايد كفايت مىكند مانند محرابى كه معصومى ( ع ) در آن نماز خوانده باشد و همچنين علاماتى كه در شرع براى آن قرار داده شده است ، و نيز مانند ستاره جدى كه اهل اواسط عراق مانند كوفه و بغداد و مانند آن اگر پشت منكب را كه ميان كتف و گردن است ، بر پشت گوش راست قرار دهند به سمت قبله قرار مى گيرند و اهالى منطقه شرقى عراق ( 2 ) مانند بصره بايد آن را در طرف گوش راست خود قرار دهند و اهالى منطقه غربى عراق مانند موصل بايد آن را ميان دو كتف خود قرار دهند و اهالى شام بايد آن را پشت كتف چپ قرار دهند بدون منكب و اهل عدن بايد آن را ميان دو چشم خود قرار دهند و اهل صنعا به طرف گوش راست خود و اهل مغرب ( مراكش ) به طرف گوش چپ خود و اهل حبشه كه نوبه مى باشند به گونه چپ خود بايد قرار دهند ، و ستاره سهيل عكس ستاره جدى است ، و يكى ديگر از علامات خورشيد است براى اهل عراق در وقت زوال كه به طرف بينى انسان ميل مىكند براى كسانى كه جدى ميان دو كتف آنها باشد ( 3 ) .
--> ( 1 ) شيخ انصارى - محمد كاظم طباطبائى : بلكه خالى از قوت نيست در صورتى كه پشت به قبله كرده باشد بلكه در طرف راست و طرف چپ نيز چنين است . ( 2 ) ميرزاى شيرازى - محمد كاظم طباطبائى : اينها محتاج به تأمل است . ( 3 ) محمد باقر شيرازى : تفصيل بيشتر در آثار تازه پديد است .